De ultieme SUP gids

Hulp bij het kiezen van het juiste SUP Board

Door: Robert Stehlik, grondlegger en eigenaar van Blue Planet Surf Hawaii

Een van de meest gestelde vragen die wij bij Blue Planet te horen krijgen is: Welk board past het beste bij mij?

 Dit is een vraag waarop wij niet 1-2-3 antwoord kunnen geven. Om deze vraag naar behoren te antwoorden, is er ook geen snel en simpel advies.

Als waterliefhebbers willen we graag onze passie voor Stand Up Paddling delen en jou zo goed mogelijk het water op laten gaan. Met het beste materiaal toegespitst op jouw persoonlijke situatie welgesteld.

12 OVERWEGINGEN

Graag delen we onze kennis zodat jij een zo goed mogelijke afweging kunt maken welk board het meest geschikt is voor jou. Simpel gesteld, met het juiste board heb je gewoonweg meer plezier. Iets waar we je graag mee willen helpen.

Professionele suppers overwegen in de orde van 100 verschillende variabelen bij het bepalen van het juiste board. Voor de meeste sup enthousiastelingen is dit uiteraard excessief en ondoenlijk. Daarom hebben we een vereenvoudigd doch veelomvattend boardkeuzeysteem ontwikkeld welke bestaat uit 12 overwegingen.

Kom je er niet uit? Laat het ons weten en we helpen je graag met meer informatie en/of uitleg.

1. Voorkeuren

Om te beginnen is het erg belangrijk om na te denken waar je het board voor gaat gebruiken. Ga je golven pakken, wil je wedstrijden of toertochten varen of eenvoudigweg op je gemak rondpeddelen (cruisen) met je familie, danwel een combinatie van deze activiteiten?

Eenvoudig gezegd, hoe korter en smaller het board, hoe meer wendbaar en losjes in het water het board zal zijn voor bijvoorbeeld surfen, terwijl hoe langer het board is en hoe evenwijdiger de zijkanten van het board zijn, hoe beter het board is om snel te gaan en lange stukken af te leggen zoals tijdens toertochten of race-wedstrijden.

Voor cruisen kun je het beste een board kiezen die tussen deze twee uitersten bevindt. Hiernaast vind je een handige schets van de verschillende board-types.

2. Je Fysiek

Omdat bij het suppen het board tezamen met de peddelaar dient te drijven, zijn je eigen lichaamslengte en gewicht zeer bepalende bij de keus van het juiste board.

 Simpel gezegd hebben langere mensen en/of zwaardere mensen een board nodig met meer volume. Hetzelfde geldt voor het atletisch vermogen en behendigheid.

 Hoe zwaarder je bent, hoe meer volume het board dient te hebben om je lichaamsgewicht te kunnen dragen. Misschien is dit niet evident, maar daarbij is het over het algemeen zo dat langere mensen relatief eenvoudiger uit balans kunnen raken als gevolg van hun hogere zwaartepunt en daardoor gebaat zijn bij een iets breder en/of langer board.

 Tenslotte zijn atletisch vermogen en behendigheid zeer bepalend bij de keus van het juiste board.

Een tweelingbroer die weinig ervaring heeft met sport en beweging zal naar verwachting veel meer moeite hebben om zijn balans te bewaren en progressie te boeken, dan zijn identieke broer die dagelijks met allerhande behendigheidssporten bezig is. De sportieve broer zal beter geholpen zijn met een iets uitdagender board, terwijl de ander wellicht beter is gebaat bij een zeer stabiel en hoog volume board.

De grafiek geeft een goed inzicht in het geadviseerde volume voor verschillende behendigheidsniveau ’s en lichaamsgewichten.

NB: Om van kg naar ponden te converteren dient u het aantal kg * 2.2 te doen. Ofwel verdubbelen plus 10%.

3. Condities

We hebben net gekeken naar waar je het board voor wilt gebruiken (surfen, cruisen, racen) en wat je fysieke kenmerken zijn. Daarnaast is het van groot belang om na te denken over in wat voor wateromstandigheden je gaat peddelen.

Ga je voornamelijk peddelen in rustige omstandigheden met relatief vlak water en/of weinig stroming, of ga je je meer begeven op onrustiger water als gevolg van wind, golven en/of stroming? Is je lokale spot een meertje, gracht, grote waterweg danwel de Noordzee?

De wateromstandigheden spelen een grote rol in het bepalen van de ideale vorm van het Stand Up Paddling board. Het verschil tussen de beleving op een dag met rustig water en die tijdens een sessie met sneller stromend, danwel ruiger water kan vrij groot zijn.

Onze stelregel is dat je er best wel af en toe mag afvallen en dat je board in het begin best wel uitdagend mag zijn, maar je moet er wel altijd veilig mee op weg kunnen en wederom relatief eenvoudig de kant weer kunnen bereiken.

Over het algemeen is het zo dat bredere boards meer stabiliteit bieden in lastigere omstandigheden, zoals in windgolven en stroming. Een ranker en langer board daarentegen zal beter door de golven snijden en minder last hebben van overslaande golven.

 Je zult wellicht je board zowel tijdens rustige dagen gebruiken, maar ook graag het water op willen wanneer het water onrustiger is. Als je eenmaal begint met suppen, wil je waarschijnlijk niet anders! Het is dus zaak een afweging te maken met welke omstandigheden je overwegend gaat peddelen en daarop je keuze af te stemmen.

Dat neemt niet weg dat het verstandig is om de aanschaf van meerdere boards te overwegen. Zo is het zeer denkbaar dat je na je reguliere bezigheden snel een uurtje op je lokale spot gaat touren, maar tijdens je weekenden en vakanties de tijd hebt om naar zee te rijden om wat mooie golven te pakken op je surf-SUP.

4. Je Aspiraties

Het volgende aspect is een zeer interessante en wellicht lastig in te schatten door jezelf. Het hangt samen met je bereidwilligheid om te peddelen en om te vallen en opstaan.

Hoe vaak denk je te gaan peddelen in de week, en
Prefereer je een makkelijke en rustige progressie of ben je meer gecharmeerd van een board die meer uitdaging zal bieden?

Onze ervaring leert dat ieder mens verschillend is. De een wil graag zo nu en dan het water op een stabiele plank (lees droog blijft), terwijl de ander graag zijn grenzen verlegt en aanvankelijk een board onder de voeten heeft die (te) uitdagend is maar ook interessanter is voor de langere termijn.

5. Board Lengte

De lengte van een SUP board wordt bepaald als zijnde de afstand tussen het uiterste puntje van de neus tot de achterkant van de plank. Normaliter worden de lengtes van boards aangegeven in feet en inches, bijv. 10’6”. Dit betekent dat de plank 10 voet en zes inches is, ofwel ca. 320 centimeter.

Alhoewel de lengte van een board niet allesbepalend is voor de vaareigenschappen, is grosso modo een langere plank sneller terwijl een kortere plank beweegbaarder is. Hierdoor zijn SUPs voor golfrijden relatief kort en race-boards lang.

Surf SUPs zijn normaliter tussen de 8’en de 10’, cruise en allround  SUPs tussen de 9’ en 11’, touring boards tussen 11’ en 12’ en race boards zijn over het algemeen 12’ en langer.

6. Board Breedte

Heb je het over stabiliteit van je board, dan heb je het voornamelijk over de breedte. Deze wordt gemeten als zijnde de afstand – wederom normaliter gemeten in inches – tussen de zijkanten van het board. Het breedste punt wordt gemeten en deze kan zowel in het midden van het board, als daarvoor of daarna liggen.

De breedte van het board is zeer bepalend in hoe veel controle je hebt tijdens het peddelen, en bepaald in feite hoe goed je op de been kan blijven (lees niet in het water valt). Heb je moeite met het bewaren van je balans, of wil je zonder te veel moeite kunnen rondpeddelen, kies dan voor wat extra breedte.

Het ontwerp van ieder board is in wezen een uitruil tussen voor- en nadelen. Een bepaalde karakteristiek die een voordeel oplevert aan de ene kant, kan evenwel een ander nadeel hebben.

Alhoewel bredere boards meer stabiliteit bieden, is de keerzijde dat ze over het algemeen minder snel zijn en wat minder losjes aanvoelen door het grotere raakvlak met het water.

Als vuistregel kun je stellen dat de meeste SUPs voor expert racers en surfers onder de 28 inch breed zijn , allround en touring SUPs zo tussen de 29”-33” en boards voor beginnende, zwaardere en/of langere peddelaars breder zijn dan 33 inch.

7. Board Dikte

De dikte van een SUP board speelt zeker een rol bij het bepalen van het algeheel volume en daardoor drijfvermogen, maar is een vaak verkeerd begrepen variabele en wellicht minst belangrijke.

Bij het evalueren van de dikte van een board is het belangrijk om te kijken naar de verdeling van het volume (lees dikte) over de gehele lengte van het board, zoals de dikte van de neus, de achterkant, het sta-vlak en de rails.

Net zoals bij de breedte, wordt de board dikte aangegeven als het dikte deel van het board, welke zich normaliter op de lengte-as rond het sta-vlak bevindt. Als de bovenkant van de plank relatief weinig curve heeft, is de dikte van de plank overwegend gelijk over de gehele breedte tot de rails wat de volume en de stabiliteit ten goede komen. Daarentegen als het dek vanuit het midden dunner wordt naar de zijkanten toe, dan heeft het board minder drijfvermogen maar ook betere surf eigenschappen.

Over het algemeen zijn surf SUPs  onder 4.5 inch dik, terwijl de meeste cruising, touring en racing boards dikker zijn.

8. Board Volume

Het algeheel volume van een SUP board is een belangrijke variabele welke bepaald wordt door de board lengte, breedte en volume tezamen. Wellicht is het board-volume de belangrijkste variabele bij het bepalen van het juiste board dat bij jouw gewicht, lengte, vaardigheden, omstandigheden en voorkeuren past.

Een board met teveel volume kan je beperken in je handelen, zoals bijvoorbeeld het maken van korte en snelle draaien op de golf, terwijl een board met te weinig volume ervoor zorgt dat je niet genoeg drijfvermogen hebt waardoor je snel uit balans raakt of niet op snelheid komt.

Om je een idee te geven van welk volume bij jou zou kunnen passen, hebben we onze eigen Blue Planet SUP Board Volume Recommendation Chart ontwikkelt. Deze eenvoudige maar handzame tabel helpt je bij het bepalen van een geschikt volume voor hetgeen je je board wilt gaan gebruiken.

In een notendop werkt de tabel zo: Je neemt je lichaamsgewicht in kilogram en  vermenigvuldigt dat met een factor tussen de 1.1 en 3. Een lage multiplier is geschikt voor zeer ervaren peddelaars en voor SUP surfing, terwijl een factor rond de 3 zeer geschikt is voor beginners en racing.

9. De Neus

In feite kunnen er twee type board voorkanten worden onderscheiden, namelijk scherpe neuzen die door het water snijden, de zogenaamde displacement noses, en bredere neuzen met meer volume welke meer op het water drijven, de zogenaamde planing noses.

 Displacement hull boards hebben het voordeel van een hogere eindsnelheid, betere koersvastheid en minder weerstand, echter zijn ook minder stabiel.

Planing hull boards komen eenvoudiger op gang, zijn stabieler en zijn ideaal om nose riding trucs uit te halen, maar hebben als nadeel dat ze iets meer weerstand hebben. Ook kan het board minder makkelijk te controleren zijn op open water, winderige omstandigheden en met veel stroming.

10. De Achterkant

De invloed van de specifieke vorm van de achterkant op de werking van het board is vrijwel identiek aan dat van de neus.

Boards met een vollere achterkant glijden makkelijker door en hebben een hogere topsnelheid, terwijl boards met een meer toegesneden achterkant betere controle en draai-eigenschappen hebben.

Voor het agressief berijden van grote, holle golven is een board met een scherp toelopende achterkant (pin-tail) het beste om scherpe en korte draaien te maken, terwijl in kleinere golven en board met een wat meer vollere tail ervoor zorgt dat je board snelheid behoudt en soepel kan blijven draaien.

Voor meer race georiënteerde boards is een vollere achterkant ideaal voor het behouden van de glij-eigenschappen van het board in vlak water condities, terwijl minder volume achterin zorgt voor betere handelbaarheid in ruwere wateromstandigheden.

11. Zijkanten

Het ontwerp van de zijkanten van een SUP board (rails genoemd) bepaald in grote lijnen de stabiliteit en de beweeglijkheid van het board.

Door naar de vorm van de rails te kijken rond het middelpunt van de plank -normaliter rond het handvat – kun je grotendeels de vaareigenschappen van de plank bepalen.

Hoe dikker en rechthoekiger de rails zijn, hoe stabieler het board zal zijn en des te meer geëigend voor racing, touring en cruising. 

 Hoe dunner of hoe meer aflopend de rails zijn, hoe sneller en beter het board kan draaien en je controle tijdens het golfrijden zal zijn.

12. Rockerlijn

De rocker van het board geeft de mate aan waarin het board over de volle lengteas gebogen is.  Tezamen met de specifieke vorm van het board, is de outline grotendeels bepalend voor de vaareigenschappen.

Vlak water race boards hebben weinig rocker zodat zoveel als mogelijk de neus van het board door het water snijdt en de onderkant van het board contact maakt met het wateroppervlak zodat het board optimaal (rechtuit) glijdt en snelheid behoudt. Meer rocker wordt toegepast in open water race boards ten behoeve van de controle in golven.

Surf boards hebben een meer gebogen karakter zodat ze beter kunnen draaien tijdens het golfrijden en controle behouden in golfslag. Hoe hoger de golven en/of hoe meer de voorkeur voor korte, snelle draaien op de golf, hoe extremer de rocker.